Joan den irailaren 12az geroztik, Europako merkatuan jartzen den makina konektatu orok diseinatuta egon behar du, erabiltzen duenak bere datuak eskuratu ahal izateko.
Data Act-a da (EBren 2023/2854 Erregelamendua). Eta isilean bezala, datu industrialaren gainean nork agintzen duen aldatzen ari da.
Urteetan, makinaren fabrikatzailea izan da haren datuen de facto jabea: bere hodeia, bere formatua, bere panela. Gaur, legeak makina erabiltzen duenari aitortzen dio datu horiek eskuratzeko eta erabiltzeko eskubidea.
Baina hor dago tranpa:
“Zure datuetarako eskubidea izatea ez da horiek erabili ahal izatea.”
Lantegi batek hamar fabrikatzaileren ekipoak izan ditzake, bakoitza bere datu-ereduarekin. Geruza komunik gabe, hamar etxe desberdinetako hamar giltza dituzu. Eta bat ere ez da zurea.
Benetako subiranotasunak zuzendaritzaren hiru erabaki eskatzen ditu:
- Datu-geruza operatibo propioa, hornitzaile bakoitzarekiko independentea, lantegiko datuak hizkuntza komun batean egituratzeko (OPC UA, Asset Administration Shell).
- Datu-klausulak ekipo-erosketa bakoitzean: formatua, denbora errealeko sarbidea eta hirugarrenekin partekatzeko eskubidea.
- Erabileraren gobernantza. Subiranotasuna ez da datua non dagoen, baizik eta zertarako erabiltzen den nork erabakitzen duen. Hori da Europa dagoeneko eraikitzen ari den datu-espazio industrialen printzipioa, Manufacturing-X kasu.
Lehenik egiten duten enpresek ez dute araua betetzea bakarrik lortuko. Euren eredu propioak entrenatu ahal izango dituzte, ikaskuntza partekatu datuak partekatu gabe, eta hornitzaileekin beste posizio batetik negoziatu.
Data Act-ak eskubidea ematen dizu. Arkitekturak, gaitasuna.
Zure makinak zureak dira. Zure datuak ere bai?
Post honekin hasten dut “Laborategitik lantegira”: teknologia aurreratuak lantegiko benetako erabilera-kasuetara eramanda.